PROJEKT KONCEPCYJNY PRZEBUDOWY PLACU TADEUSZA KOŚCIUSZKI
 W TOMASZOWIE MAZOWIECKIM w ramach projektu pn. „Rewitalizacja centrum Miasta”



RYS HISTORYCZNY

Plac Kościuszki został założony w okresie planowej budowy miasta w I połowie XIX w.
Przestrzeń placu stanowi asymetryczne poszerzenie głównej alei pierwszej mieszkalno – usługowej dzielnicy miasta. Ze względu na specyficzny charakter lokacji Tomaszowa przy placu nie zlokalizowano Ratusza.
W początkowym okresie, do połowy XX wieku, plac był prawie w całości wybrukowany i wykorzystywany, jako targowy, później nadano mu charakter reprezentacyjny, przy czym pełnił on funkcje węzła komunikacji autobusowej – miejskiej i podmiejskiej. W ostatnim dwudziestoleciu jego elementy wystroju architektonicznego uległy degradacji a wobec zlokalizowania w sąsiedztwie targowiska przestrzeń placu stała się przede wszystkim parkingiem samochodów osobowych.
Na placu Kościuszki w przeszłości istniał ważny obiekt kultu w postaci Cerkwi p. w. św. Michała Cudotwórcy konsekrowanej 7 listopada 1901 roku, która została z placu usunięta w 1925 roku. Kolejnym nieistniejącym obecnie elementem placu był pomnik wdzięczności żołnierzom radzieckim, wzniesiony po II wojnie światowej. W 1990 r. pomnik został zburzony a teren po nim pozostał niezagospodarowany.
Przy placu Kościuszki istnieją nadal zrealizowane w przeszłości obiekty o znacznej wartości kulturowej:
-pomnik Tadeusza Kościuszki - wykuty w piaskowcu i uroczyście odsłonięty w październiku 1917 roku.
-klasycystyczny kościół ewangelicko-augsburski Świętej Trójcy w północnej pierzei placu - wybudowany na zlecenie Antoniego Ostrowskiego w latach 1823–1829, najstarsza murowana świątynia w mieście, wzorowany na budowlach sakralnych wznoszonych według projektów Jana Christiana Kamsetzera.
-eklektyczna kamienica fabrykancka rodziny Knothe w północnej pierzei placu, która obecny wystrój elewacji otrzymała w 1896 roku w wyniku przebudowy domu zbudowanego w latach 20 ubiegłego wieku. Adaptacja budynku na potrzeby Centrum Dialogu Społecznego jest wpisana na listę projektów głównych rewitalizacji śródmieścia.
-klasycystyczna kamienica w północnej pierzei placu - zbudowana w połowie XIX wieku, od 1882 r. była własnością Karola Jana Bartke – właściciela Fabryki Sukien i Kortów (dawnej "Batavii").
-jatki przy ul. Rzeźniczej, przy północno – wschodnim wylocie z placu - budowla w stylu
klasycystycznym, do lat 70. XX wieku pełniły funkcje handlowe. W latach '70 adaptowano je na potrzeby kultury lokalizując w nich "Galerie pod Arkadami" (obecnie "Galeria Arkady").

STAN ISTNIEJACY

W przestrzeni placu można wyróżnić dwie charakterystyczne części. Odcinek uliczny od skrzyżowania z ul. Warszawską i św. Antoniego na wschodzie do właściwej, prostokątnej przestrzeni Placu na zachodzie.
Główną płytę placu Kościuszki rozdzielają dwie jezdnie z pasem zieleni pośrodku, stanowiące kontynuację zasady zagospodarowania ulicznego odcinka placu, przeprowadzone
Przez całą jego długość do Alei Piłsudskiego. Jezdnie z zagospodarowanym miedzy nimi pasem rozdzielają plac na dwie przestrzenie, wykorzystywane przede wszystkim, jako parkingi dla samochodów osobowych. W południowej części placu znajduje się pętla autobusowa, oraz postój minibusów. Wzdłuż wszystkich pierzei ulokowane są chodniki dla pieszych. Nawierzchnie jezdni wykonane są z asfaltu, chodniki wzdłuż pierzei z kostki betonowej, chodnik w alei centralnej pomiędzy jezdniami z płyt betonowych. Mała architektura jest zaniedbana, w tym betonowe misy dużych nieczynnych fontann i dwie małe betonowe fontanny w centralnej alei. Zabudowa wokół placu ma jednolite gabaryty architektoniczne, w wyjątkiem rejonu wylotu ul. Polnej, gdzie zakłócenie wysokościowe wprowadzają dwa budynki. Większość parterów jest zajęta przez lokale usługowe i handlowe.

OBSŁUGA KOMUNIKACYJNA I ORGANIZACJA RUCHU

Układ drogowo-uliczny śródmieścia Tomaszowa Mazowieckiego oparty jest o historycznie
ukształtowany układ ulic promienistych zbiegających się w rejonie placu Kościuszki i skrzyżowania ulic: Kościuszki, Warszawskiej, św. Antoniego, I. Mościckiego i P.O.W. oraz ulicy Kościuszki i Jerozolimskiej. Na terenie objętym opracowaniem koncentrują się duże potoki ruchu, a skrzyżowania należą do jednych z najbardziej obciążonych w mieście. Organizacja ruchu oparta jest o układ ulic jedno i dwukierunkowych, jednojezdniowych, za wyjątkiem al. Piłsudskiego i Kościuszki, które maja przekrój dwujezdniowy. Skrzyżowanie Warszawska – P.O.W. - św. Antoniego wyposażone jest w sygnalizację świetlną, co zwiększa ich przepustowość oraz poprawia warunki bezpieczeństwa ruchu. Stan techniczny nawierzchni na znacznej części ulic jest niedostateczny. Występują liczne nierówności, koleiny oraz ubytki, co nie sprzyja komfortowi jazdy oraz estetycznemu wyglądowi terenu.
Na układ parkowania w śródmieściu Tomaszowa Mazowieckiego składają się parkingi
ogólnodostępne oraz zamknięte. Parkingi ogólnodostępne są zorganizowane w formie parkingów placowych oraz parkowania przykrawężnikowego o stanowiskach równoległych lub prostopadłych do jezdni. Parkingi ogólnodostępne szczególnie usytuowane na placu Kościuszki i ulicach bezpośrednio sąsiadujących z placem wykorzystywane są w około 80-90% w okresie dnia roboczego. Największy i najbardziej wykorzystywany parking usytuowany jest na głównej płycie placu. Parkujące samochody zajmują znaczną część placu. Liczbę miejsc parkingowych na parkingach placowych po południowej i północnej stronie oraz wzdłuż jezdni obsługujących plac szacuje się na około 250. Chodniki i ciągi piesze w większości są w złym stanie technicznym. Chodniki są nierówne, z dziurami, często zdeformowane, przez co w trakcie opadów nie istnieje naturalne ich odwadnianie.
Na placu Kościuszki, w jego południowej części usytuowana jest pętla autobusowa, oraz pętla
minibusów. Przystanki autobusowe usytuowane są na ulicach prowadzących komunikację
zbiorową w odległościach 400-600 m. Na placu Kościuszki przystanki obsługują również ruch autobusów dalekobieżnych i międzymiastowych PKS.

OBECNE FUNKCJE PLACU

Plac Kościuszki jest zagospodarowany, jako duży parking i lokalny węzeł miejskiej i podmiejskiej komunikacji. Nie oferuje użytkownikom atrakcji, które skłaniałyby do dłuższego pobytu i korzystania z placu, jako atrakcyjnej przestrzeni miejskiej. Utrudnia to również intensywny ruch samochodowy, generujący wysoki poziom uciążliwości  w postaci nadmiernego hałasu i dużej ilości spalin.


ISTNIEJĄCE UZBROJENIE TERENU

Siec gazowa na terenie placu Kościuszki jest siecią niskiego ciśnienia dostarczającą gaz ziemny na potrzeby grzewcze do poszczególnych budynków. Jako materiał do budowy sieci gazowej zostały zastosowane rury stalowe a w przypadku przyłączy przewody stalowe i z tworzyw sztucznych. Przewody prowadzone pod drogami ułożono w rurach osłonowych.
Siec wodociągowa biegnie dwoma ciągami wzdłuż północnej i południowej pierzei. Sieć jest wykonana z rur żeliwnych sferoidalnych. Stan techniczny wodociągów istniejących klasyfikuje je do wymiany.
Kanalizacja deszczowa odprowadza wody opadowe z nawierzchni placu poprzez wpusty deszczowe uliczne z osadnikiem i bez osadnika do wyodrębnionej sieci kanalizacji deszczowej. Wody opadowe z dachów budynków są odprowadzone poprzez rynny i rury spustowe na powierzchnię placu i dalej powierzchniowo przepływają do wpustów ulicznych. Wody opadowe z północnej części placu są odprowadzane w kierunku północno – wschodnim do kanalizacji deszczowej biegnącej w ulicy Rzeźniczej. Wody opadowe z części południowej placu są odprowadzane kanałem do ul. Zgorzelickiej. Sieć kanalizacyjna deszczowa jest wykonana z kielichowych rur betonowych. Stan techniczny przewodów istniejących klasyfikuje je do wymiany.
Kanalizacja sanitarna w przestrzeni placu Kościuszki odprowadza ścieki bytowo-gospodarcze z budynków zlokalizowanych wzdłuż wschodniej i północnej pierzei. Kanalizacja wykonana jest z przewodów kamionkowych kielichowych. Stan techniczny przewodów istniejących klasyfikuje je do wymiany.
Fontanny istniejące na placu – dwie czynne i dwie nieczynne – są w złym stanie technicznym i nie posiadają oszczędzających wodę i energię instalacji uzdatniania wody w zamkniętym obiegu. Powinny zostać zlikwidowane wraz ze wszystkimi przyłączami, obiektami podziemnymi i rurociągami technologicznymi.
Oświetlenie placu zorganizowane jest wzdłuż otaczających ulic, oraz wzdłuż pierzei północnej, wschodniej i południowej typowymi ulicznymi źródłami światła elektrycznego na wysokich żerdziach żelbetowych i stalowych.

ISTNIEJĄCA ZIELEŃ

Nasadzenia istniejące na Placu Kościuszki to przede wszystkim nasadzenia alejowe drzew
wzdłuż głównych pierzei placu oraz wzdłuż ulic. Przez plac przebiega ciąg komunikacyjny,
podkreślony zielenią wysoką i niską. Dzieli on plac na dwie części. Teren opracowania można
podzielić na strefy o odmiennym charakterze, każda z nich charakteryzuje się innym
charakterem nasadzeń. Nasadzenia alejowe wzdłuż pierzei placu stanowią przede wszystkim lipy /Tilia sp./. Posiadają one wysoką wartość przyrodniczą. Są przeważnie w średnim stanie zdrowotnym. Ich kondycji nie sprzyja środowisko miejskie. Większość drzew rośnie zbyt blisko budynków i ulicy oraz koliduje z infrastrukturą nadziemną. Skutkiem tych kolizji są radykalne cięcia przeprowadzane na drzewach, co przyczynia się do pogorszenia ich kondycji zdrowotnej oraz walorów wizualnych.
W północnej części placu znajduje się rząd betonowych donic obsadzonych płożącymi
jałowcami. Za pomnikiem Tadeusza Kościuszki znajduje się aleja topolowa /Populus nigra/,
wprowadzająca na plac od strony ul. św. Antoniego. Wartość przyrodnicza drzew jest niska,
a stan zdrowotny większości egzemplarzy średni lub zły. Drzewa maja asymetryczne korony,
część z nich jest ogłowiona, w koronach widoczny jest posusz. Występuje tu kolizja
z infrastrukturą nadziemną.
Na terenie placu, wzdłuż głównego ciągu komunikacyjnego, występują grupy nasadzeń drzew iglastych z towarzyszącymi im grupami krzewów ozdobnych w nieregularnym układzie. Dominują drzewa gatunku świerk kłujący w odmianie ‘Glauca’ /Picea pungens ‘Glauca’/ oraz świerk pospolity /Picea abies/ i żywotnik zachodni /Thuja occidentalis/. Wśród krzewów zaznacza się duża różnorodność form i pokrojów. Grupy krzewów są przeważnie wielogatunkowe i zestawione z roślin liściastych i iglastych. Stan drzew i krzewów tu istniejących ocenić można, jako dobry. Wartość przyrodnicza drzew jest wysoka i średnia. Dalej, wzdłuż Alei Marszałka Józefa Piłsudskiego, znajduje się aleja drzew. Teren ten nie jest
przedmiotem niniejszego opracowania, jednak znacząco wpływa na odbiór wizualny zieleni na obszarze placu.
Na terenie objętym opracowaniem brak jest pomników przyrody oraz drzew o wymiarach pomnikowych.

PROJEKTOWANE ZAGOSPODAROWANIE TERENU – WARIANT 1

Wariant ten przewiduje pozostawienie jezdni biegnącej ze wschodu na zachód w tym samym
położeniu, natomiast jezdnie z zachodu na wschód projektuje się przysunąć do pierzei
południowej, w ten sposób stwarza się plac z widocznymi dwiema strefami. Wzdłuż jezdni
północnej lokuje się 12 miejsc parkingowych dla samochodów osobowych, 6 miejsc dla postoju taksówek oraz przystanek autobusowy. Przy jezdni południowej projektuje się 22 miejsca parkingowe ustawione pod katem oraz pas dla autobusów. Wzdłuż elewacji południowowschodniej lokalizuje się 18 miejsc ustawionych prostopadle do jezdni, oraz przystanek autobusowy. Przyjmuje się, że przejścia dla pieszych będą sytuowane na poziomie chodników, dzięki czemu ruch kołowy napotka na swojej drodze przeszkody w formie spowalniaczy.


PROJEKTOWANE FUNKCJE PLACU

W wyniku zmiany organizacji ruchu kołowego plac zostaje podzielony na dwie części. Pierwsza, stworzona wzdłuż atrakcyjnej architektonicznie pierzei północnej przeznaczona na tereny związane z usługami gastronomicznymi. Projektuje się tutaj miejsca ulokowania ogródków letnich. Dzięki takiej lokalizacji ogródków również partery usługowe budynków będą miały w przyszłości większą szansę na rozwój w kierunku gastronomii. Część ta dzieli się w poprzek pasami zieleni niskiej, która dodatkowo stwarza bardziej kameralny układ projektowanych ogródków. W części drugiej, wzdłuż osi podłużnej placu projektuje się założenie wodne – długa fontanna ulokowana w posadzce, poprzedzielana kamieniami tworzy swego rodzaju plac zabaw dla dzieci. Zaprojektowane atrakcje wodne w formie tryskającej ponad nieckę wody stworzą najmłodszym możliwość zabawy wodą. W części południowo-wschodniej i południowo–zachodniej lokalizuje się obiekty kubaturowe: budynek toalety publicznej z kioskiem, budynek informacji turystycznej z kioskiem oraz dwa mniejsze
budynki przeznaczone na inne usługi. Przed budynkami projektuje się murki kamiennodrewniane, które stanowią zarówno siedziska jak i złącza dla ewentualnych ogródków letnich oraz imprez masowych z rozkładaną sceną. Po obu stronach murku w układzie naprzemiennym projektuje się niewielką ilość zieleni wysokiej, która poprzez swoja formę przypominającą rozłożone parasole daje trochę cienia i dodatkowo wzbogaca przestrzeń placu. Ta część placu, pomiędzy projektowanymi pawilonami traktuje się, jako cześć dająca wiele możliwości zaaranżowania i w razie potrzeby zorganizowania większej imprezy plenerowej. W ciemnej nawierzchni lokalizuje się porozrzucane światełka, które nocą maja dawać efekt rozgwieżdżonego nieba. Na osi podłużnej od skrzyżowania ulicy Kościuszki, Warszawskiej i św. Antoniego do placu Kościuszki projektuje się aleję lipową, która zaczyna się zaraz za wyeksponowanym i dostępnym z czterech stron pomnikiem Tadeusza Kościuszki, przecina się z osia widokowa z ulicy Rzeźniczej i dochodzi do założenia wodnego. Na przecinających się osiach ulicy Kościuszki i Rzeźniczej projektuje się miejsce na pomnik, który ma tutaj w przyszłości stanąć.

PROJEKTOWANE ZAGOSPODAROWANIE TERENU – WARIANT 2

Wariant ten przewiduje podsuniecie obu jezdni pod pierzeje północną i południową. W ten
sposób stwarza się jeden plac nieprzedzielony komunikacją kołową. Wzdłuż jezdni północnej
projektuje się 11 miejsc parkingowych dla samochodów osobowych, 6 miejsc dla postoju
taksówek oraz przystanek autobusowy. Przy jezdni południowej lokalizuje się 16 miejsc
parkingowych ustawionych pod kątem oraz pas dla autobusów. Wzdłuż elewacji południowowschodniej przewiduje się 17 miejsc parkingowych ustawionych prostopadle do jezdni, oraz przystanek autobusowy. Przyjmuje się, że przejścia dla pieszych będą sytuowane na poziomie chodników, dzięki czemu ruch kołowy napotka na swojej drodze przeszkody w formie spowalniaczy.

PROJEKTOWANE FUNKCJE PLACU

W wyniku zmiany organizacji ruchu kołowego stwarza się jeden obszar zaprojektowany
wyłącznie z myślą o ruchu pieszym. Przestrzeń tą projektuje się podzielić założeniem wodnym, które, jak w wariancie 1 ma nie tylko spełniać zadanie atrakcji wizualnej, ale również odgrywać role placu zabaw dla najmłodszych.
Na północ od fontanny, między jezdnia północna a fontanną lokalizuje się miejsca na ogródki letnie, oddzielone od siebie pasami niskiej zieleni. Na południe od założenia wodnego, między fontanną a południową jezdnią projektuje się plac na imprezy masowe. Wzdłuż jezdni lokalizuje się 6 niskich budynków usługowych, a między nimi placyki z nawierzchni drewnianej z drzewami formowanymi, tworzącymi rozłożone parasole. Przed projektowanymi budynkami znajduje się plac z ciemnego kamienia poprzecinanego drobnymi pasami z kamienia jasnego i pasami oświetlenia w posadzce. Na dwóch końcach placu projektuje się ławki kamienno–drewniane ze złączami pod imprezy plenerowe i ogródki letnie. Miejsce na scenę ulokowano w zachodnim brzegu placu. Na osi podłużnej od skrzyżowania ulicy Kościuszki, Warszawskiej i św. Antoniego do placu Kościuszki projektuje się aleję lipową, która zaczyna się zaraz za wyeksponowanym i dostępnym z czterech stron pomnikiem Tadeusza Kościuszki, przecina się z osią widokową z
ulicy Rzeźniczej i dochodzi do założenia wodnego. Na przecinających się osiach ulicy
Kościuszki i Rzeźniczej projektuje się miejsce na pomnik, który ma tutaj w przyszłości stanąć.

PROJEKTOWANE UZBROJENIE PODZIEMNE

W ramach nowego zagospodarowania terenu pl. Tadeusza Kościuszki projektuje się
wybudować wokół placu kanał techniczny, w którym poprowadzona będzie siec gazowa,
wodociągowa, elektryczna i teletechniczna. W kanale planuje się również pozostawić miejsce dla sieci ciepłowniczej. Zastosowanie kanału umożliwi uporządkowanie infrastruktury technicznej w rejonie placu i zapewni bardzo dobry dostęp eksploatacyjny do prowadzonych w nim sieci.
Siec kanalizacja deszczowa i kanalizacja sanitarna będą zlokalizowane poza kanałem. Sieć
kanalizacji sanitarnej będzie ulokowana pomiędzy kanałem i budynkami a sieć kanalizacji
deszczowej wewnątrz prostokąta kanału technicznego. W centrum placu w miejsce fontanny istniejącej zostanie zlokalizowane nowe założenie wodne z fontannami wyposażone w podziemny zbiornik retencyjny, maszynownie oraz komplet przyłączy (woda, kanalizacja sanitarna, kanalizacja deszczowa i energia elektryczna)

ZAŁOŻENIE WODNE

Założenie wodne zaprojektowano wzdłuż osi podłużnej placu przechodzącej dalej na zachód w oś Alei Piłsudskiego. Kształt niecki w formie wydłużonego prostokąta, podzielonego na części z odrębnym dopływem i odpływem wody do każdej części. Obraz tryskającej ponad nieckę wody będzie kształtowany przez dysze napływowe. Stanowić one będą dwa umieszczone naprzeciw siebie blisko zewnętrznych krawędzi niecki zespoły. Równoległy, paraboliczny – podwójny - wąski strumień wody, kształtowany na wysokość ok. 3
metrów o zasięgu równym szerokości koryta niecki głównej, powtórzony kilkunastokrotnie
wzdłuż niecki stworzy układ tunelu wodnego. Zaprojektowano również wzdłuż podłużnej osi
zbiornika armatki strzelające wąskimi strumieniami – porcjami - wody na wysokość kilku metrów. Zespół armatek sterowanych i programowanych centralnie może z wystrzeliwanych porcji wody tworzyć widowiskowe efekty. Tunel wodny będzie obrazem podstawowym, w ustalonych odstępach czasu wyłączanym na kilkudziesięciosekundowy spektakl, prowadzony przez armatki wodne.

PROJEKTOWANE NAWIERZCHNIE

Wszystkie istniejące nawierzchnie jezdni i chodników w obszarze objętym opracowaniem
łącznie z krawężnikami projektuje się do wymiany. Ze względu na uciążliwość procesu
rozdrabniania i brak realnej możliwości rozpoznania podłoża pod nawierzchniami, projektuje się wywóz wszystkich rozbieranych nawierzchni i podbudów do utylizacji i wykonanie nowych podbudów. Po przeanalizowaniu z dostępnych źródeł uwarunkowań historycznych w zakresie doboru materiałów nawierzchni projektuje się:
-ciągi piesze w nawierzchni z płyt granitowych w kolorze jasno szarym i beżowym, w części
centralnej placu nawierzchnia z płyt porfirowych w kolorze brązowym, krawężniki z bloków
granitowych jasnoszarych wtopionych w poziom nawierzchni.
Na jezdni i w zatokach postojowych granitowa kostka paryska w kolorze jasno szarym.
Krawężniki granitowe jasno szare. Wzdłuż ciągów jezdnych i elewacji budynków pas z drobnej kostki granitowej w kolorze jasnoszarym.

WYPOSAŻENIE PRZESTRZENI PUBLICZNEJ

W przestrzeni objętej opracowaniem zakłada się wprowadzenie umeblowania elementami małej architektury (murków z siedziskami, siedzisk, koszy na śmieci, podpór rowerowych, słupów ogłoszeniowych) zharmonizowanych ze współczesna estetyka oświetlenia.
Konieczne jest wprowadzenie większej ilości koszy na śmieci, przede wszystkim w strefach
parkowania i intensywnie wykorzystywanych ciągów pieszych. Projekt zakłada podkreślenie przebiegu pasażu biegnącego po środku projektowanego terenu poprzez rezygnację z odcinania pasażu przez komunikacje kołową. Wzdłuż ulicy Kościuszki, przed północną pierzeją, projekt przewiduje odsuniecie chodnika od jezdni dla wprowadzenia pasa sezonowych ogródków.

PROJEKTOWANE OBIEKTY USŁUGOWE

Budynki parterowe, prostopadłościenne w prefabrykowanej konstrukcji płytowej z drewna
klejonego warstwowo, o wysokości 3,3 m z płaskimi dachami. Elewacje z poziomo
umieszczonych listew z drewna sosnowego poddanego obróbce termicznej. Z trzech stron duże otwory okienne. Wszystkie otwory będą miały możliwość przysłonięcia przesuwnymi
żaluzjami. Od strony jezdni otwory okienne mniejsze ze stałymi żaluzjami. W skład tych budynków wchodzą:
-budynek toalety publicznej z kioskiem (będzie obiektem użyteczności publicznej o charakterze usługowym. W budynku zaprojektowano cztery odrębne toalety, damską, męską, dla niepełnosprawnych i pokój matki z małym dzieckiem oraz pomieszczenia kiosku),
-budynek informacji turystycznej z kioskiem (będzie obiektem użyteczności publicznej o charakterze usługowym. W budynku zaprojektowane dwie odrębne funkcje dostępne ze wspólnego przedsionka, pomieszczenie przeznaczone na punkt informacji turystycznej z niedużym magazynkiem i wc dla pracowników oraz podobne pomieszczenie kiosku).
-budynki usługowe (zaprojektowano jako obiekty przeznaczone na takie funkcje, jak: kwiaciarnia, salonik prasowy, itp. Z wc dla pracowników).

PROJEKTOWANE WIATY PRZYSTANKOWE

Wiaty zaprojektowano w konstrukcji stalowej w kolorze grafitowym. Ścianę i zadaszenie wypełniono panelami z podwójnego szkła hartowanego z przekładką z ekożywicy. W przekładkę zatopiono materiał organiczny – źdźbła trawy, dzięki czemu uzyskano efekt trójwymiarowy. Ekożywica jest materiałem podstawowym w przyjaznych dla środowiska architektonicznych płytach z żywicy. Unikalny, nietoksyczny materiał żywiczny
wykonywany jest z 40% zawartością materiałów z recyklingu. Dach dodatkowo podpierają dwie ściany z kształtowników stalowych i szkła, które będą pełnić funkcje gablot na reklamy i
rozkłady jazdy. Po środku wiaty zaprojektowano siedzisko, które przedziela jedna ze ścianek
reklamowych. Siedzisko zaprojektowano z żelbetu, obłożonego jasno szarymi płytami
granitowymi i sklejką z drewna egzotycznego.


PROJEKTOWANA ZIELEN

Koncepcja projektowa zieleni na placu Tadeusza Kościuszki opiera się na podkreśleniu planowanego układu kompozycyjnego oraz zaakcentowaniu wybranych miejsc. Główne
założenia kompozycyjne zakładają harmonijne powiązanie całego terenu projektowanym
układem nasadzeń z jednoczesnym zaakcentowaniem odmienności charakterystycznych
fragmentów placu. Projekt zakłada zachowanie alei drzew rosnących wzdłuż południowej i południowo-wschodniej pierzei placu, z wprowadzeniem niezbędnych uzupełnień drzewami z gatunku lipa drobnolistna w odmianie ‘Greenspire’. Drzewa rosnące w południowo-zachodniej części placu wytypowane zostały do usunięcia ze względu na zły stan zdrowotny, znaczne zniekształcenie form pokrojowych oraz nieatrakcyjne aspekty wizualne. Z tych samych przyczyn do likwidacji przeznaczono topole czarne rosnące za pomnikiem. Większość z nich jest w niezadowalającym stanie zdrowotnym i technicznym.
Zamiast topoli planowane jest posadzenie alei lipowej, w nawiązaniu do nasadzeń znajdujących się dookoła placu. Pozwoli to na uzyskanie spójności kompozycyjnej całego terenu opracowania.
Drzewa i grupy krzewów rosnące w środkowej części placu wytypowano do usunięcia ze
względów lokalizacyjnych. Ciąg zieleni w centralnej części placu optycznie dzieli plac, co
niekorzystnie wpływa na układ przestrzenny tej części miasta. Wzdłuż północnej pierzei placu zaprojektowany został pasowy układ zieleni niskiej.
Proponowane jest zastosowanie berberysów w kilku odmianach różniących się pokrojem oraz
zabarwieniem liści. W miejscach zacienionych, pod koronami drzew, proponuje się
wprowadzenie śnieguliczki Chenoulta w odmianie ‘Hancock’. W celu nadania placowi indywidualnego charakteru zaproponowano posadzenie drzew o kształtowanych, oryginalnych formach pokrojowych. Są to lipy ‘Leilinde’ zaprojektowane w ciągu przyulicznym po wschodniej stronie placu oraz platany prowadzone w formie parasolek. Kształtowane lipy zaproponowane zostały również ze względów praktycznych – niewielką odległość pomiędzy budynkami a ulicą, która utrudnia wprowadzenie nowych nasadzeń. Z kolei platany wprowadzone zostały w centralnej części placu, po obu stronach projektowanej sceny. Ich forma nawiązuje do rekreacyjnego charakteru tego terenu. Rośliny te stanowić będą akcent wyróżniający plac spośród innych miejsc, czytelny w przestrzeni
i reprezentacyjny w charakterze.
W projekcie zastosowano rośliny odporne na niekorzystne warunki środowiska, niedobór wody, niskie temperatury, nie wymagające skomplikowanych zabiegów pielęgnacyjnych. Ważnym aspektem było wybranie roślin ozdobnych przez cały rok oraz pasujących pokrojem, kolorystyką oraz fakturą do już tu rosnącej roślinności, a ponadto dobrze komponujących się z budynkami stanowiącymi pierzeje placu.