Życie w długotrwałym stresie spowodowanym piciem osoby bliskiej i ciągłe koncentrowanie
się na szukaniu sposobów ograniczania tego problemu jest określane jako współuzależnienie
i prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych.
Osoba współuzależniona:
- Silnie koncentruje swoje myśli, uczucia i zachowania na zachowaniach alkoholowych osoby pijącej
- Usprawiedliwia picie w konkretnych sytuacjach, zaprzecza problemowi i ukrywa sytuację rodzinną przed innymi
- Stara się kontrolować picie osoby bliskiej (wylewa alkohol, odmierza ilości, kupuje alkohol, aby pijący nie wychodził z domu)
- Przejmuje odpowiedzialność za zachowania pijącego partnera, łagodząc konsekwencje jego picia (kłamie przed pracodawcą partnera, płaci długi)
- Przejmuje za osobę pijącą obowiązki domowe, które ona zaniedbuje
- Ma poczucie niemożności rozstania się z partnerem i trudności w rozpoznawaniu własnych potrzeb
Współuzależnienie nie jest chorobą – jest to zespół nieprawidłowego przystosowania się
do sytuacji problemowej, który często przez długie lata utrudnia zwrócenie się o pomoc. Żony, matki (mężowie, ojcowie) osób nadużywających alkoholu próbują odnaleźć winę w sobie,
a gdy wreszcie przyjdą do poradni leczenia uzależnienia, na propozycję udziału w terapii często reagują zdziwieniem, bo „przecież to nie ja piję”. Tymczasem udział w terapii pomaga współuzależnionym wyzwolić się z niezdrowego sposobu funkcjonowania oraz istotnie zmienia sytuację w rodzinie.
Pomóc może nabycie umiejętności zwanej asertywnością i uświadomienie sobie istnienia pięciu praw Fensterheima:
- Masz prawo do robienia tego, co chcesz – dopóty, dopóki nie rani to kogoś innego.
- Masz prawo do zachowania swojej godności poprzez asertywne zachowanie – nawet jeśli rani to kogoś innego – dopóty, dopóki Twoje intencje nie są agresywne, lecz asertywne.
- Masz prawo do przedstawiania innym swoich próśb – dopóty, dopóki uznajesz, że druga osoba ma prawo odmówić.
- Istnieją takie sytuacje między ludźmi, w których prawa nie są oczywiste. Zawsze jednak masz prawo do przedyskutowania tej sprawy z drugą osobą i wyjaśnienia jej.
- Masz prawo do korzystania ze swoich praw.